Oekraïne Magazine - www.magazine.oekraïne

Hieronder staan in voorgaande nummers van Oekraïne Magazine verschenen artikelen onder de noemer www.magazine.oekraïne, met daarin verwijzingen (URL's) naar websites over een specifiek onderwerp. Hieronder zijn deze links uiteraard direct aanklikbaar.

Buitenlandse nieuwsbronnen over Oekraïne

Eerder verschenen in Oekraïne Magazine voorjaar 2001 als www.nieuws.oekraïne

Het onvermijdelijke beginpunt om via buitenlandse nieuwsbronnen naar de Oekraïense actualiteit te surfen, is de onvolprezen site van de Oekraïense diaspora in de VS, Brama (www.brama.com), die een schat aan links en informatie biedt. Bovenal biedt Brama in zijn UkraiNewsstand dagelijks een enorme voorraad berichten die iets met Oekraïne te maken hebben.

In de UkraiNewsstand, die vanuit Brama’s homepage te bereiken is, vindt u met name de Oekraïne-berichtgeving van de Britse Financial Times (www.ft.com), één van de Westerse kranten die het meest uitvoerig over Oekraïne bericht.
Behalve berichten van haar correspondent in Kiev geeft de FT ook informatie van de BBC Monitoring Service door, een dienst die Engelse vertalingen levert van alle mogelijke kranten, bladen, radio- en tv-zenders in Oekraïne. Hierdoor is een enorm aantal Oekraïense bronnen aangeboord die anders niet voor lezers in het Westen beschikbaar zouden zijn. Al dit moois kan men aanklikken vanaf de pagina van de UkraiNewsstand.

Brama.com is wel wat erg omvangrijk, omdat het automatisch elk bericht oppikt waar ook maar het woord «Oekraïne» voorkomt. Iets meer toegespitst is Ukraine News, de Oekraïne-site van Worldnews.com, die dagelijks hard nieuws uit kranten en persbureau's van alle verschillende landen ter wereld (www.ukrainenews.com).

De op Midden- en Oost-Europa gespecialiseerde omroep Radio Free Europe / Radio Liberty heeft op zijn site www.rferl.org dagelijks nieuwsberichten over Oekraïne in de rubriek Newsline. In de dagelijkse Weekday Magazine en in de wekelijkse Poland, Belarus and Ukraine Report, die elke dinsdag wordt ververst, vindt u achtergronden en analyses over Oekraïne.

Vergelijkbaar maar kleinschaliger is TOL (Transitions on line) op www.tol.cz, een site over Midden- en Oost-Europa die voortkomt uit de in Praag gevestigde Soros Foundation.

Het weekblad The Ukrainian Observer, een uitgave van het Amerikaanse concern Willard Group, biedt vanuit Kiev op zijn site www.ukraine-observer.com dagelijkse nieuwsberichten van het officiële persbureau Interfax. Dat zijn nogal gortdroge berichten. De rest van de site, die elke donderdag nieuw verschijnt, biedt echter veel interessante weetjes op cultureel en historisch vlak.


Oekraïense nieuwsbronnen

Eerder verschenen in Oekraïne Magazine zomer 2001 als www.politiek.oekraïne

Oekraïense informatie over Oekraïne is veelvuldig op het web te vinden - ook in het Engels.

Het weekblad Kyiv Post (www.kpnews.com) is de oudste onafhankelijke engelstalige nieuwssite uit Oekraïne. Elke donderdag verschijnt de weekeditie op het net, maar dagelijks zijn er ook nieuwsberichten van persbureau's.

Zerkalo Nedeli (de Weekspiegel) is het voornaamste oppositieblad en sinds kort ook in het Engels op internet te volgen (www.mirror-weekly.com). Het biedt elke zaterdag lange maar gedegen analyses over de politieke situatie in het land: voor gevorderden.

Een "spiegelbeeld" van dit blad is het dagblad Den (elke dinsdag in het Engels op www.day.kiev.ua), dat nauw verbonden is met de oligarchen van de SDPU-o (Sociaal-Democratische Partij van Oekraïne-onafhankelijk).

De oppositionele internetkrant Oekraïnska Pravda is eind 2000 op tragische wijze in het nieuws gekomen door de nog altijd onopgeloste moord op zijn oprichter, de journalist Georgi Gongadze. De krant biedt nu ook in het Engels kritische berichtgeving en analyses op www.pravda.com.ua.

Feiten van commentaren scheiden is een traditie in de angelsaksische journalistiek die in de ex-Sovjetunie vaak nog al te schaars is. Forum is een persagentschap dat dit wel doet, en snel bovendien. Meteen nadat een nieuwsbericht op het net is verschenen, volgen er reacties politici en waarnemers op de feiten, maar zonder dat de twee door elkaar worden gehaald (www.for-ua.com).

Vergelijk het eens met het nieuws van Ukraine Today, dat met van Infobank News Agency op Ukrainet levert (www.ukrainet.lviv.ua): dat ziet er een stuk gouvernementeler uit.

Wie het Kremlin-standpunt over Oekraïne wil lezen, kan terecht bij Strana.ru (www.strana.ru), een (des)informatiebron dat ook Oekraïense sites heeft opgezet: www.ukraina.ru, bedoeld om Russen over Oekraïne in te lichten (enkel in het Russisch), en de site van de SDPU-o (zie onder: partijen).


Oekraïense overheid

Eerder verschenen in Oekraïne Magazine voorjaar 2002 als www.overheid.oekraïne

Zoals zoveel moderne staten kent Oekraïne tegenwoordig ook een virtuele overheid. De meeste overheidsinstanties, zoals ministeries, staatscomités en de kiescommissie, zijn nu wel via hun website te raadplegen, en vaak nog in het Engels ook.

Het makkelijkste is om te beginnen vanuit de website van de regering op www.kmu.gov.ua. Daar vindt u, behalve portretten van alle ministers, ook links naar alle ministeries en staatscomités, het parlement, de presidentiële site, alle regionale administraties, enz. Hieronder gaan we nader in op een paar van deze sites.

Het ministerie van buitenlandse zaken (www.mfa.gov.ua) heeft zijn site vernieuwd en biedt een overzicht van allerlei consulaire diensten (visa, adoptie, e.d.). Let op het vlak van buitenlands beleid ook op de GUUAM, het losvaste samenwerkingsverband van Georgië, Oekraïne, Oezbekistan, Azerbeidzjan en Moldavië (www.guuam.org).

Binnenlandse zaken werft via zijn site (www.mia.gov.ua) sponsors om zijn werk te ondersteunen. Het ministerie heeft een eigen Universiteit van binnenlandse zaken op www.univd.edu.ua.

Liefhebbers van militaria komen aan hun trekken bij het ministerie van defensie (www.mil.gov.ua), dat ondermeer overzichten biedt van wapentuig en insignes van regimenten. Indien u voor de zomer nog geen plannen heeft: bij de "Dienst toerisme en uitstapjes" kunt u uw vakantie in de Karpaten of de Krim boeken via een de drie "staatsreiscentra" van het ministerie, inclusief trek- en fietstochten, bergwandelingen en dagtrips. Wat uitstapjes in het buitenland betreft, geeft de site informatie over de VN-vredesmissies waaraan Oekraïense militairen thans deelnemen in Bosnië, Kroatië en Afrika.

Nog meer nuttige tips zijn te vinden bij het ministerie van noodtoestanden (www.mns.gov.ua) dat alle vormen van rampenbestrijding dekt: van Tsjernobyl, brand, aardverschuivingen, radioactieve en chemische lekken, tot het eten van giftige paddestoelen en verdwalen in het bos. Het "Survival Alphabet" vertelt u precies wat u in dergelijke gevallen wel en niet moet doen. Zo weet ik nu hoe ik over een beijzelde weg moet lopen, en wat te doen als ik mijn kwikthermometer in een volle kamer laat vallen.
Intrigrerend - maar helaas enkel in het Oekraïens - is ook de rubriek "Voorspelling van noodtoestanden in Oekraïne voor de komende maand"! Regeren is vooruitzien, zo blijkt maar weer eens.

Zelfs de traditioneel meest gesloten staatsorganisatie, de geheime dienst SBU, geeft zich bloot op het internet via de website www.sbu.gov.ua. Geheel in de geest van deze onzekere tijden legt zij de laatste tijd extra nadruk op terrorismebestrijding.
Zo meldt de dienst trots dat zij in 1994 de 32-jarige Eric Olaf Estenson heeft weten te ontmaskeren. Deze snode Zweed zou in Oekraïne hebben getracht onderdelen van kernkoppen te bemachtigen voor de fabricage van een kernbom van 20 tot 30 megaton, waarmee hij de regering in Stockholm wilde dwingen twee miljard dollar financiële bijstand aan Oekraïne te leveren. Achteraf kan men zich afvragen of de SBU het land niet een betere dienst had bewezen door Estenson zijn gang te laten gaan...


Oekraïense politieke partijen

Eerder verschenen in Oekraïne Magazine winter 2001 als www.partijen.oekraïne

Alle partijen in Oekraïne zijn wel op internet aanwezig. Een overzicht is te vinden via de uitstekende site www.meta-ukraine.com. We kijken in deze rubriek vooral naar de voor ons begrijpelijke (lees: Engelstalige) sites.

De onafhankelijke Committee of Voters of Ukraine (www.cvu.kiev.ua) en Political Ukraine (www.polit.com.ua) bieden veel informatie over partijpolitiek.

Net als in andere ex-Sovjetrepublieken is politiek in Oekraïne veeleer een zaak van persoonlijkheden dan van partijen. Een voorbeeld is de website van Oleksandr Moroz, de voorman van de oppositionele Socialistische Partij (www.moroz.com.ua), met aparte pagina's gewijd aan zijn familie (de ontmoeting met zijn latere vrouw is zo uit de Boeketreeks gegrepen), zijn karakter (zijn favoriete schoolvak was wiskunde en hij gelooft een beetje in horoscopen), zijn favoriete gedichten, en hele lange toespraken, waarvan er enkele zelfs in Real Audio kunnen worden gehoord.

Oppositieleidster Joelia Timosjenko van de partij Batkivsjtsjina biedt veel serieuzer weerwerk tegen het Koetsjma-bewind op haar persoonlijke site (www.tymoshenko.com.ua). Opmerkelijk genoeg is, net als bij Moroz, de privé-site in het Engels maar de partijsite niet.

De meest gelikte partijsite is van de oligarchen van de (zogenaamde) Sociaal-Democratische Partij van Oekraïne-verenigd (SDPU-o) op www.sdpuo.org.ua, die opgezet is door de Russische makers van de Kremlin-sites www.strana.ru en www.ukraina.ru.

Ook in het Koetsjma-kamp is de Groene Partij. Op www.greenparty.org.ua vindt u behalve berichten over de partij veel milieu-informatie, metingen van de radioactieve straling, en zelfs het weerbericht.

De extreem-rechtse UNA-UNSO (Oekraïense Nationale Assemblée en haar paramilitaire organisatie, de Oekraïense Nationale Zelfverdediging) heeft een foute maar wel kleurrijke site (http://www.geocities.com/CapitolHill/Lobby/5331/index1.htm) met martiale plaatjes, zoals een ikoon van de maagd Maria die de zwarthemden fascisten onder haar mantel beschermt. Het schuimbekkende manifesto "Doctrine voor destabilisatie" is in aandoenlijk slecht Engels opgesteld ("Shatter doggy heads! There are no innocent!").


Godsdienst in Oekraïne

Eerder verschenen in Oekraïne Magazine herfst 2001 als www.godsdienst.oekraïne

De godsdienstige diversiteit in Oekraïne is ook op het internet terug te vinden. Zoals gebruikelijk gaan we in deze rubriek uit van Gods woord zoals dat in het Engels tot ons komt.

Een goed startpunt is de Religious Information Service of Ukraine (www.risu.org.ua), die basisinformatie biedt alsook nieuws van diverse bronnen over alle religieuze groeperingen in het land.

De orthodoxen zijn op het web al even verdeeld als daarbuiten: elke stroming heeft zijn eigen site. De gelovigen die het Patriarchaat Moskou volgen zijn overduidelijk op het oosten gericht. De engelstalige pagina's die op de homepage www.orthodox.org.ua zijn aangekondigd, leiden nergens heen. Men vindt hier alleen informatie in het Russisch of Oekraïens. De kerk van het Patriarchaat Kiev daarentegen biedt veel informatie in het Engels op www.kievpatriarch.org. De autocefale orthodoxen, die afkomstig zijn uit de diaspora, zijn het best te bereiken via hun kerk in Poltava (www.church.poltava.ua). Ook kunt u terecht bij de Oekraïens-orthodoxe kerken in de Verenigde Staten (www.uocofusa.org) en in Canada (www.uocc.ca).

In West-Oekraïne vindt u de rooms-katholieken op www.rkc.lviv.ua, en de grieks-katholieke uniaten op www.ugcc.org.ua. Het pausbezoek in juni 2001 heeft in deze contreien blijkbaar grote indruk gemaakt, want de website ervan staat nog altijd op www.papalvisit.org.ua.

Oekraïne is ook een zendingsgebied voor buitenlandse predikanten en guru’s. Koreaanse baptisten (www.jesus4ukraine.com), Hare Krishna's (www.iskcon.net/ukraine), de Amerikaanse Church of Christ (www.church-of-christ.org.ua), mormonen (www.mission.net/ukraine/kiev), enzovoorts. Een opmerkelijke evangelist is de Afrikaanse pastor Sunday Adelaja, die sinds 1993 in Kiev woont en daar van God opdracht kreeg om een eigen kerk te stichten (www.word-of-faith-ch.org).

Wie liever zijn zielenheil zoekt bij een écht Oekraïense godsdienst, kan terecht bij verscheidene heidense sekten. De voornaamsten zijn RUNVira (zie Oekraïne Magazine zomer 2001) en Pravoslavja (www.svaroh.alfacom.net) die de inheemse oergoden Svaroh, Dazjbog, Koepala en vele anderen laat herleven.


Pools-Oekraïense relaties

(zie ook artikelenreeks « Polen-Oekraïne: de dertigjarige oorlog, 1918-1948 » in Oekraïne Magazine Winter 2003 & Voorjaar 2004)
(dit is een uitgebreide versie van het artikel dat in Oekraïne Magazine verscheen.)

www.polen.oekraïne

Aan de geschiedenis van Polen en Oekraïne zijn veel websites gewijd, maar er zijn toch nog veel blinde vlekken als het over hun onderlinge conflicten in de eerste helft van de 20e eeuw – vooral aan Oekraïense zijde.

In de oorlog van 1918-1919 tussen Polen en de West-Oekraïense Nationale Republiek (ZUNR) speelden de Poolse troepen van generaal Jozef Haller een criuciale rol (zie deel 1 van De dertigjarige oorlog in Oekraïne Magazine 2003/4). De Pools-Amerikaan Robert Tarwacki heeft over Haller en zijn Blauwe Leger een website opgezet (http://www.geocities.com/hallersarmy/), nadat hij via internet had ontdekt dat zijn grootvader daarin had meegevochten. Hallers troepen streden tijdens de Eerste Wereldoorlog aan het Franse front tegen de Duitsers. In april 1919 keerden ze terug naar Polen, waar ze snel korte metten maakten met het leger van de ZUNR.
Een opmerkelijk incident in deze oorlog is de veldslag tussen het Blauwe leger en het West-Oekraïense regiment van de beruchte Duitse majoor Klee (http://www.geocities.com/hallersarmy/klee.html).

Eastern borderlands of the II Polish Republic (http://www.kresy.co.uk/) biedt een nostalgische terugblik biedt op de Kresy, de oostelijke grenslanden van het vooroorlogse Polen. Met oude foto's, overzichten van kerken, informatie over volk, cultuur en traditie. Aandacht voor Poolse, Litouwse en Wit-Russische folklore, maar opmerkelijk genoeg niet voor de Oekraïense.
Ook veel aandacht voor de kolonies van Poolse oud-strijders die hier na de Eerste Wereldoorlog zijn gevestigd, tot grote woede van de lokale Oekraïners (maar dat laatste staat er niet bij). Tevens ook een pagina over de strijd tussen Polen en West-Oekraïners om de stad Lviv, of Lwów, en de nu nog altijd omstreden begraafplaats voor de Poolse helden (http://www.kresy.co.uk/lwow_eaglets.html).

Verscheidene Poolse websites zijn gewijd aan de deportaties naar Siberië onder de Sovjetbezetting van 1939-1941. Stalin's ethnic cleansing in Eastern Poland (http://www.stalinsethniccleansing.com/), genoemd naar een gelijknamig Pools boek uit 1996, verzamelt getuigenissen uit 1940-1946 van Polen in de oostelijke grensgebieden. De auteur zet een rooskleurig beeld neer van de Poolse oud-strijders die het gebied na 1919 koloniseerden.
De site van de documentaire film A Forgotten Odyssey uit 2001 (http://www.aforgottenodyssey.com/) is gewijd aan de deportaties uit Oost-Polen naar Siberië en Sovjet-Azië tijdens de Sovjetbezetting van 1939-1941. Verder kunt u via de Kresy-Siberia Group (http://groups.yahoo.com/group/Kresy-Siberia/) per e-mail over de Sovjetdeportaties en verwante thema's discussiëren.

Van Oekraïense zijde is er wat minder info over de conflicten met Polen te vinden. Oekraïnska Zbroja (http://www.koza.kiev.ua/index.htm) is gewijd aan Oekraïense legers door de eeuwen heen, maar de Engelstalige pagina's zijn nog weinig ontwikkeld. Wel vindt u er foto's van West-Oekraïense soldaten uit 1918-1919 en materiaal over de UPA-partizanen.
Bij de Oekraïense diaspora zijn enkele sites te vinden over de UPA, zoals de Ukrainian Insurgent Army webpage (http://hometown.aol.com/shukhevych) en Litopys UPA (http://www.infoukes.com/upa/), een on-line archiefdienst van het Oekraïense nationalistische verzet. Maar niets over de bloedbaden tegen de Polen.

Poolse sites zijn hierover veel explicieter. De Poolse website Genocide-PL.PRV.PL bevat één pagina in het Engels (http://genocide007.webpark.pl/index2.html), met daarop een samenvatting van het boek Genocide committed by Ukrainian nationalists on the Polish population of Volhynia during World War II door Wladyslaw en Ewa Siemaszko. Zoals de titel al aangeeft, betogen de auteurs (vader en dochter) dat de bloedige acties van UPA-partizanen een daad van moedwillige genocide tegen de Polen waren.

Over Akcja Wisla, de deportaties door het Poolse leger in 1947, kunt u terecht bij de Zweed Roland Anderson. Op zijn homesite heeft hij enkele verhalen van immigranten in de VS verzameld, ondermeer van Roesinen uit de Karpaten (ook wel Bojko's, Hoetsoels of Lemko's of Karpato-Oekraïners genaamd). Daarbij zijn ook getuigenissen verzameld van Oekraïners en Roesinen die vanaf 1944 gedwongen werden van Oost-Polen naar Sovjet-Oekraïne te vertrekken en daar in barre omstandigheden terechtkwamen. Deze levensverhalen zijn te vinden op http://home.swipnet.se/roland/exodus.html.

Websites over de huidige betrekkingen tussen de Poolse en Oekraïense republieken (zie binnenkort deel 3 van De dertigjarige oorlog in Oekraïne Magazine 2004/2) staan veeleer in het teken van onderlinge samenwerking. Het Poland-America-Ukraine Cooperation Initiative (www.pauci.org) is met Amerikaanse steun opgezet om samenwerkingsprojecten te bevorderen, voortbouwend op de goede Pools-Oekraïense betrekkingen en op de ervaringen die Polen reeds heeft opgedaan met de overgang naar democratie en een vrije-markteconomie. Een van de projecten die hieruit is voortgekomen is een Pools-Oekraïense internetkrant (http://www.ukraine-poland.com/).

De PAUCI ondersteunt ook een omvangrijk studieproject van de Stefan Batory Foundation, zo'n beetje het Clingendael van Polen, getiteld The Enlarged EU and Ukraine: New relations (http://www.batory.org.pl/english/intl/ukraina.htm). Samen met Oekraïense en andere thinktanks worden hier aanbevelingen geformuleerd voor een duidelijker EU-beleid ten aanzien van Oekraïne – steeds een belangrijk stokpaardje voor Warschau – die het Kiev makkelijker moet maken om toenadering tot de EU te verkrijgen.

Academische relaties tussen Polen en Oekraïne worden voortgestuwd door het European College of Polish and Ukrainian Universities (http://www.ekpu.lublin.pl/e/index2.html). Dit samenwerkingsverband van universiteiten Warschau, Lublin, Kiev en Lviv setlt zich als taak om onderwijsprogramma's te ontwikkelen die burgers in deze regio moet helpen de Europese politieke, culturele en economische tradities uit te dragen. Daarnaast wil het kennis over de regio verspreiden om zo samenwerking met anderen te bevorderen.

Voor het Poolse Oekraïne-beleid kunt u terecht bij het Poolse ministerie van buitenlandse zaken. Dat heeft op zijn site http://www.msz.gov.pl een eigen Centre for East Studies (te vinden onder Bulletins of MFA), met daarin analyses over zijn buren in Midden- en Oost-Europa – waaronder dus ook Oekraïne. Ook vindt u hier een overzicht van het Central European Initiative, waarvan Polen in 2003 het voorzitterschap bekleedde.

D.K.